បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរពីស.វទី​​ ១​ (សម័យនគរភ្នំ) រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន

ខ្មែរជាជាតិសាសន៍មួយ ដែលមានអាយុកាលចំណាស់មួយ​ក្នុងចំណោមជាតិសាសន៍នានានៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយរាប់ចាប់តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិមុនគ.ស រហូតដល់ការកកើតជានគរ ដែលមានព្រះរាជាគ្រប់គ្រងបន្តបន្ទាប់ តាមសម័យកាលនីមួយៗ ។ តែដោយឡែកនៅសម័យបុរេប្រវត្តិ បុព្វបុរសខ្មែរយើងពុុំទាន់បានរៀបចំឲ្យមាននូវរចនាសម្ព័ន្អគ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់នៅឡើយ ពោលគឺពួកគាត់រស់នៅជាក្រុមៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នា(ជាលក្ខណៈកុលសម្ព័ន្ធតាមតំបន់ផ្សេងៗគ្នា) លុះរហូតដល់ដើមស.វទី​ ១ នៃគ.ស បុព្វបុរសខ្មែរយើងចាប់ផ្ដើមរៀបចំឲ្្យមាននូវរចនាសម្ព័ន្ធនៃការគ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់ ដោយមានព្រះរាជា ជាអ្នកគ្រប់គ្រងដោយបង្កើតឲ្យមានជានគរមួយឡើង ដែលយើងស្គាល់ថាជា «នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន​»។ ចាប់តាំងពីនោះមកជាតិសាសន៍ខ្មែរយើងក៏លេចរូបរាងឡើងជានគរ ឬ អាណាចក្រមួយនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ព្រមទាំងមានការវិវត្តប្រែប្រួលពីសម័យកាលមួយ ទៅសម័យកាលមួយ បន្តបន្ទាប់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះរាជាពីមួយអង្គ ទៅមួយអង្គ រហូតដល់បច្ចុប្បន្នផងដែរ​ ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាតារាងរាយព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រខ្មែរចាប់តាំងពីស.វទី ១ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន៖